Konkurs na produkt przyjazny osobom z niepełnosprawnością

W tym roku targi będą odbywać się w dniach 19-20 maja na terenie hali Centrum Targowo-Wystawienniczego Expo Silesia. Podczas pierwszej edycji tego wydarzenia KZK GOP wyszło z inicjatywą oceniania prezentowanych produktów pod kątem ich dostosowania do osób z różnymi rodzajami dysfunkcji. Tym samym impreza oprócz wymiaru naukowego i handlowego, ma także na celu zwrócenie uwagi na kwestię dostępności komunikacji miejskiej. Pokazanie najlepszych rozwiązań w tym zakresie pozwala na promowanie działań, które ułatwiają korzystanie z transportu publicznego. Już od trzech lat KZK GOP jest wspierane w tej kwestii przez: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Centrum Integracja, Polski Związek Niewidomych, Polski Związek Głuchych oraz Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego.

W konkursie biorą udział wszystkie firmy uczestniczące w targach. Ich produkty zostały podzielone na trzy kategorie: pojazdy, informacja i infrastruktura przystankowa, produkt innowacyjny. W poszczególnych dziedzinach oceniane są specyficzne wymagania, które powinny być spełnione, by produkt był przyjazny dla pasażerów z różnymi typami niepełnosprawności.

Pojazdy

Pojazdy komunikacji miejskiej przyjazne osobom niepełnosprawnym muszą być oznakowane piktogramami. Specjalne znaki graficzne są naklejane na ścianie przedniej pojazdu i przy drzwiach, a także w pobliżu siedzeń specjalnych. Ważne jest również zamieszczenie instrukcji w prosty sposób objaśniających użytkowanie urządzeń przytrzymujących wózek inwalidzki. Wszystkie pojazdy oceniane są pod kątem ergonomii wnętrza, ilości miejsc przeznaczonych dla specjalistycznego sprzętu umożliwiającego poruszanie się oraz dla psa przewodnika, dostępności poręczy i uchwytów oraz ich kontrastowych barw, a także prawidłowego oznakowania krawędzi. Niezwykle ważne jest również wyposażenie pojazdów w antypoślizgową powierzchnię. Istotne są też urządzenia przytrzymujące, zapewniające stabilność wózka, takie jak: podpory i oparcia prostopadłe do wzdłużnej osi pojazdu, biodrowy pas bezpieczeństwa, odpowiednie poręcze i uchwyty ograniczające poprzeczne przesunięcia. Ułatwienie przy wsiadaniu i wysiadaniu stanowią układy przyklęku oraz pochylnie i podnośniki. W konkursie wysoko oceniane są urządzenia dodatkowe, których zadaniem jest utrzymanie łączności pasażerów z kierowcą. Należą do nich między innymi przyciski we wnętrzu i na zewnątrz pojazdu. Muszą one wyróżniać sie kontrastową barwą oraz być oznaczone w alfabecie Braille’a, aby mogli z nich korzystać zarówno niedowidzący, jak i niewidomi.

Infrastruktura, informacja przystankowa

Dla osób słabowidzących ważnym elementem jest sposób prezentowania informacji na przystankach: odpowiednia wielkość czcionki, barwa oraz kontrast. Dla niewidomych szczególnie istotne jest przekazywanie informacji z wykorzystaniem dźwięku. W trakcie konkursu oceniane będą również możliwości działania systemu informacji pasażerskiej w trybach off-line oraz on-line. Oprócz standardowych danych przekazywanych za pomocą systemów informacji pasażerskiej, takich jak: numer linii, kierunek jazdy czy czas pozostały do odjazdu, dla osób z niepełnosprawnościami istotne jest powiadomienie o wyposażeniu pojazdu zbliżający się do przystanku, na przykład poprzez wyświetlenie piktogramu wózka inwalidzkiego, sugerującego, że pojazd jest niskopodłogowy.

Produkt innowacyjny

W tej kategorii przedmiotem oceny jest innowacyjność zgłoszonych produktów, czyli wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do towaru lub usługi, procesu lub organizacji, ułatwiającego korzystanie z komunikacji miejskiej osobom z różnymi dysfunkcjami. Idealny produkt powinien odznaczać się ekonomicznością, prostotą obsługi oraz bezpieczeństwem.

Zwycięzcy w roku 2010

W roku 2010 nagrody przyznano w kategoriach pojazd oraz infrastruktura i informacja przystankowa. W pierwszej z nich bezkonkurencyjny okazał się autobus Mercedes Citaro G zaprezentowany przez firmę EvoBus Polska. Pojazd ten przybył na targi z Częstochowy, gdzie na co dzień eksploatowany jest przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne sp. z o.o. Do podstawowych elementów podwyższających dostępność pojazdu, które zadecydowały o wyróżnieniu produktu, należą między innymi: rozkładana i dobrze oznakowana platforma dla wózków, wyposażenie i prawidłowe oznakowanie miejsc specjalnych, kontrastująca z otoczeniem barwa uchwytów i poręczy, czytelne wyświetlacze zlokalizowane we wnętrzu pojazdu i na zewnątrz pojazdu, kasowniki i przyciski umieszczone na wysokości odpowiadającej zasięgowi rąk osoby na wózku, oznakowane alfabetem Braille’a.

W kategorii drugiej zwycięski system dynamicznej informacji pasażerskiej na przystankach zaprezentowała firma GMV Innovating Solutions. Tablica z diodami LED umożliwia wyświetlanie numeru linii i kierunku jazdy. Dzięki systemowi nawigacji satelitarnej jest możliwe przekazywanie informacji o rzeczywistym czasie odjazdu z przystanku. Najważniejszym elementem, wyróżniającym system hiszpańskiej firmy na tle konkurentów, było jednak udźwiękowienie komunikatów. Informacja podawana jest przez syntetyczny głos zbliżony do ludzkiego. Uruchamia się go za pomocą specjalnego pilota z łączem bluetooth, który może być dystrybuowany pośród osób niewidomych. Ponadto na wyświetlaczu zastosowano dodatkowy wiersz, który umożliwia przekazywanie informacji o zakłóceniach w funkcjonowaniu komunikacji miejskiej lub objazdach.