Przejdź do treści strony
Data publikacji: 04.05.2017

Co łączy Bytom z Leonardem DiCaprio?


Co łączy Bytom i Leonarda DiCaprio? Takie pytanie znalazło się na dwóch bytomskich wiatach przystankowych (przy Urzędzie Miasta oraz na ul. Sądowej). W ten sposób KZK GOP rozpoczął akcję „Ciekawostka z przystanku”. Celem przedsięwzięcia jest skierowanie uwagi pasażerów na ciekawe historie, na które można się natknąć podróżując po województwie śląskim. Co dwa tygodnie w kolejnych gminach będących członkami KZK GOP pojawiać się będą ciekawostki na przystankowych wiatach.


Stanisław Szukalski - artysta obieżyświat

Odpowiedź znajduje się w Muzeum Górnośląskim, gdzie można obejrzeć rzeźby Stanisława Szukalskiego. Artysta w latach 40. był zaprzyjaźniony z rodziną DiCaprio, a Leonardo, który wielokrotnie mówił o nim jako o „polskim dziadku" do dziś finansowo wspiera wystawy poświęcone jego twórczości. Aktor w publicznych wypowiedziach wielokrotnie mówił, że Jack Dowson, grany przez niego w filmie „Titanic", był inspirowany postacią zbuntowanego polskiego rzeźbiarza.

Stanisław Szukalski urodził się w 1893 w Warcie koło Sieradza. Jego ojciec odwiedzał najdalsze zakątki świata: brał udział w II Wojnie Burskiej, odwiedził Brazylię. Na początku XX w. ojciec Stanisława razem z całą rodziną zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Staś Szukalski jako trzynastolatek uczęszczał do Chicago Art Institute. Po powrocie do ojczyzny został studentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Tu zetknął się z Jackiem Malczewskim i wieloma innymi wybitnymi artystami. Szukalski ponownie wyjechał do Stanów Zjednoczonych w 1913 roku. Do Polski pod koniec lat 20. XX w., dzięki wsparciu m.in. wojewody śląskiego Michała Grażyńskiego.

Śląski epizod w życiorysie rzeźbiarza

Śląski epizod w życiorysie artysty jest szczególnie ciekawy. W 1929 roku od wojewody śląskiego otrzymał interesującą propozycję. Jak pisze Barbara Szczypka-Gwiazda („O sztuce Górnego Śląska i przyległych ziem małopolskich", Katowice, 1993): „władze wojewódzkie zamierzały wznieść w Katowicach pomnik symbolizujący powstańcze walki o wolność Śląska i jego prawa należenia do Polski". Propozycję zaprojektowania i wykonania takiej rzeźby złożono Szukalskiemu. Proponowano mu też założenie szkoły rzeźbiarskiej. Propozycje te zostają przyjęte entuzjastycznie. Niestety, artysta, niespodziewanie... wyjeżdża do USA. Tam nie wiedzie mu się dobrze. W 1936 roku zostaje oficjalnie zaproszony do Polski, ale jego wystawa szybko przeradza się w gigantyczny skandal.  W tym czasie znowu ratuje go Śląsk. Grażyński składa u niego konkretne zamówienia. Np. na wykucie orła na fasadzie nowego budynku Urzędów Niezespolonych w Katowicach. Wkrótce dochodzą dwa następne orły na frontonie Muzeum Etnograficznego. Zostaje zamówiony u niego też pomnik Chrobrego. Tej rzeźby nie skończył. Zaskoczony wybuchem II wojny światowej, rzeźbiarz o mało nie zginął w trakcie wrześniowych nalotów.

Spuścizna Szukalskiego

Niemcy już w pierwszych tygodniach swej okupacji dobrali się do jego rzeźb przechowywanych w gmachu śląskiego urzędu wojewódzkiego; większość porozbijali, przetopili. Wiele rzeźb wyrzucono na złom, wiele też zostało rozkradzionych. Szukalskiemu udało się wydostać do USA. Osiedlił się w Kalifornii. Artysta stworzył pseudonaukową koncepcję zarmatyzmu, teorię, która pokazywała kluczową rolę Polaków w losach świata. 
Szukalski to postać barwna, wywołująca swoimi śmiałymi realizacjami wiele skandali i protestów, jego prace można podziwiać w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu. Pracą, która wzbudza największe emocje jest „Bolesław Śmiały". Ta zawiła kompozycja stwarza różnorakie możliwości interpretacyjne wzbudza jednak zaciekawienie i chęć podążania za artystyczną wizją.

 

Źródła:

Opracowano na podstawie źródeł internetowych. Wykorzystano fragmenty artykułu Grzegorza Eberhardta „Stanisław Szukalski - dziadek DiCaprio" opublikowanego w „Tygodniku Solidarność" (grudzień 2010) za: www.bialczynski. pl

Ten serwis używa cookies. Jeśli nie wyrażasz zgody na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki zmień jej ustawienia.
Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza akceptację stosowania plików cookies.
Informacja o plikach cookies.

Akceptuję