Przejdź do treści strony

Komunikacja Publiczna 1/2018

Czasopismo: Komunikacja Publiczna Numer wydania: 1/2018 Data wydania: 2018-05-24
  • Dostępne wersje językowe:
  • Polski
  • English


O metropolii na Śląsku...


Oddajemy w Państwa ręce pierwszy tegoroczny numer „Komunikacji Publicznej”. Poświęcony on jest w dużej części zmianom, które obecnie zachodzą na terenie województwa śląskiego. Od 1 stycznia działa Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. Powstała ona na podstawie specjalnej ustawy metropolitalnej dla województwa śląskiego (uchwalonej 9 marca 2017 roku). Nowo powołany związek zrzesza obecnie 41 miast i gmin, i według planów ma między innymi zintegrować wszystkich organizatorów komunikacji działających na tym terenie. Na obszarze Metropolii nie tylko działają różni organizatorzy (Komunikacyjny Związek Komunalny GOP zrzeszający 29 miast i gmin, Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach, który obejmuje dziewięć miast i gmin oraz Miejski Zarząd Komunikacji w Tychach, który na podstawie tzw. Porozumienia Tyskiego obsługuje piętnaście miast i gmin; dodatkowo osobnym organizatorem komunikacji na swoim terenie jest gmina Rudziniec), ale w gronie miast i gmin należących do tych poszczególnych organizatorów znajdują się również takie, które nie należą do Metropolii. Dotyczy to kilku gmin MZKP oraz należących do Porozumienia Tyskiego, natomiast KZK GOP obsługuje także linie wyjeżdżające na teren gmin ościennych (np. Łazy czy Czerwionka- Leszczyny, ta ostatnia gmina dodatkowo należy do MZK Jastrzębie-Zdrój). Mimo tej skomplikowanej sytuacji pierwsze kroki w tym kierunku już zostały podjęte. Scalono taryfy (od początku stycznia w zakresie biletów jednorazowych, a od 1 kwietnia również biletów okresowych) organizatorów komunikacji, zdecydowano również o przyznaniu prawa do bezpłatnych przejazdów wszystkim mieszkańcom Metropolii w wieku do 16. roku życia. Powołano już także Zarząd Transportu Metropolitalnego, który ma stać się jedynym organizatorem komunikacji na terenie Metropolii, a jest zakładem budżetowym Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii, natomiast Zgromadzenie KZK GOP podjęło uchwałę intencyjną o zamiarze przekazania wszystkich praw i obowiązków związku do nowej jednostki od 1 stycznia 2019 roku. Na temat genezy powstania metropolii i historii podejmowanych w tym kierunku działań pisze w tekście „25 lat drogi do metropolii” Mateusz Babak. O nowym rozwiązaniu pisze również inż. arch. Wojciech Czech. W artykule „Związek to najlepsze rozwiązanie” autor analizuje to, co się obecnie dzieje w regionie. Krytycznie spogląda on na nowy związek z punktu widzenia urbanisty, dla którego undamentalna jest różnica między definicjami aglomeracji i metropolii, a co – zgodnie z tezami postawionymi w tekście– zatarte zostało w przypadku nowego związku. Analizuje także zasady ustrojowe, których pierwszoplanową zasadą powinien zostać podział na kompetencje rządu i samorządu, a które to obowiązki w nowej ustawie zostały splecione. Zmiany taryfowe wprowadzone w taryfie KZK GOP wskutek przyjęcia przez zarząd Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii założeń zintegrowanego systemu taryfowo-biletowego omawia w tekście „Pierwszy etap procesu „nowej” integracji publicznego transportu zbiorowego na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego” Łukasz Kosobucki. Z kolei o efektach projektów realizowanych przez KZK GOP (Śląska Karta Usług Publicznych, System Dynamicznej Informacji) oraz o planach dotyczących rozwoju transportu mówi Roman Urbańczyk, przewodniczący zarządu KZK GOP. Poza tym w numerze znalazły się między innymi teksty o ekonomicznych podstawach tzw. taryfy zerowej, o czym pisze prof. Wojciech Bąkowski („Ekonomiczne podejście do problemu taryfy zerowej w komunikacji miejskiej”). Autor po raz kolejny podkreśla, że bardzo popularny ostatnio kierunek wprowadzania darmowej komunikacji nie ma podstaw ekonomicznych i, zgodnie z badaniami, nie zmieni, przyzwyczajeń kierowców. Wskazuje przy tym te narzędzia, które powinny być skuteczne do realizacji zakładanych celów. Temat konstytucji biznesu i nowych rozwiązaniach dla przedsiębiorców porusza dr Agnieszka Piwowarczyk („Konstytucja biznesu – zmiany korzystne dla przedsiębiorców”), a o zagospodarowaniu zużytych części i materiałów eksploatacyjnych pisze dr inż. Piotr Nowakowski („Zakończenie eksploatacji środków transportu – demontaż i recykling pojazdów samochodowych i szynowych”).
Zapraszamy do lektury!

Artykuly

  • Czy entuzjazm przełoży się na pieniądze?

    Autor: Mateusz Babak, strony: 4

    Zaangażowaniu samorządów regionu w pierwsze etapy działalności Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii towarzyszy ich spory entuzjazm. W jednym z pierwszych działań GZM wymagających wspólnych uzgodnień na tle finansów samorządowcy wykazali – z niewielkimi wyjątkami – rzadkie dotąd solidarność i myślenie wspólnotowe. Czy przełoży się to na zgodę w dalszych działaniach – w tym rozmowy o pieniądzach na komunikację?


  • 25 lat drogi do metropolii

    Autor: Mateusz Babak, strony: 8-13

    Historia starań o utworzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, która z początkiem przyszłego roku ma przejąć prawa i obowiązki Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, jest długa niemal jak istnienie samego KZK GOP. Czy koncepcja metropolii okaże się na tyle dojrzała, by nie zaprzepaścić niczego z ponad ćwierćwiecza doświadczeń Związku, czas pokaże. Wcześniej można spróbować prześledzić, jak pomysł na metropolię ewoluował, długo nie mogąc dojść do realizacji.


  • Związek to najlepsze rozwiązanie

    Autor: Wojciech Czech, strony: 14-16

    Forma związku, w którym współdziałają miasta skupione w tak specyficznym regionie, jest jedynym skutecznym rozwiązaniem, pozwalającym na wspólne rozwiązywanie wielu trudnych spraw. Wobec nowego związku oczekiwania są ogromne, niemniej jednak warto zadać sobie pytanie – czy wprowadzone zmiany nie zagmatwały sytuacji i czy przypadkiem nie popełniono błędów w samej strukturze formalno-prawnej?


  • Nasze projekty zaczynają przynosić efekty

    Autor: Anna Koteras, strony: 17-19

    Śląska Karta Usług Publicznych i dynamiczna informacja pasażerska – dwa lata od startu. O efektach, jakie przynoszą te projekty i planach na przyszłość rozmawiamy z przewodniczącym Zarządu KZK GOP Romanem Urbańczykiem.


  • Uwagi do projektu nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym

    Autor: Jędrzej Klatka, strony: 20-24

    Na posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury, która odbyła się 9 stycznia 2018 roku, wiceminister infrastruktury Marek Chodkiewicz przedstawił projekt nowelizacji Ustawy o publicznym transporcie zbiorowym – wersji z 28 grudnia 2017 roku. Obszerny, 16-stronicowy projekt nowelizacji wprowadza zmiany do 38 artykułów ustawy. Poniżej omówione zostały najistotniejsze projektowane zmiany. Artykuł jest pierwszą częścią komentarza, w kolejnym numerze przedstawione zostanie omówienie kolejnych zmian.


  • Ekonomiczne podejście do problemu taryfy zerowej w komunikacji miejskiej

    Autor: Wojciech Bąkowski, strony: 25-29

    Do podjęcia niniejszej polemiki zainspirowały mnie trzy artykuły opublikowane w „Komunikacji Publicznej” nr 4/17. Czy taryfa zerowa w komunikacji miejskiej rzeczywiście motywuje właścicieli samochodów osobowych do częstszego korzystania z komunikacji zbiorowej? Rozważania i wywody opieram na teoretycznych wytycznych z ekonomii, zweryfikowanych w praktyce, a przedstawionych w podręcznikach akademickich przez znane autorytety, jak na przykład: P. Krugman, R. Wells czy W.F. Samuelson, St.G. Marks.


  • Konstytucja biznesu – zmiany korzystne dla przedsiębiorców

    Autor: Agnieszka Piwowarczyk, strony: 30-35

    Parlament zakończył pracę nad tzw. Konstytucją Biznesu. 6 marca 2018 r. Sejm przyjął poprawki senatu do tworzącego ją pakietu pięciu ustaw. Uchwalony pakiet to element reformy zasad rządzących procesem stanowienia prawa w zakresie działalności gospodarczej, realizującej postulaty sformułowane w Planie na rzecz Odpowiedzialnego rozwoju oraz Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Celem ustawodawcy jest stworzenie nowych przepisów, które zapewnią spójne reguły wykonywania działalności gospodarczej w Polsce, poprzez korzystne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej. Wzmocnione mają zostać gwarancje wolności i praw przedsiębiorców oraz zmniejszone ryzyko biznesowe, wprowadzone zmiany mają zachęcić przedsiębiorców do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej.


  • Ecodriving a użytkowanie pojazdu

    Autor: Paweł Słowiński, strony: 36-37

    Założenia teoretyczne ecodrivingu oraz osiągnięcia w dziedzinie ekologicznych technologii wykorzystywanych na co dzień przez miliony ludzi na świecie, jego historię oraz cele, a także ogólną historię wprowadzenia norm emisji spalin EURO szczegółowo opisano w poprzednim numerze „Komunikacji Publicznej” [1]. W niniejszym artykule przedstawiamy zagadnienia dotyczące praktycznego użytkowania pojazdów zgodnie z ekojazdą. Przedstawiamy również dziesięć zasad ecodrivingu, które to punkty zapoczątkowane były w Japonii oraz w Niemczech. Ostatnia część poświęcona jest kwestiom związanym z doborem ogumienia i wynikającymi z tych decyzji oszczędnościami paliwa.


  • Miejsce i rola usług publicznego transportu zbiorowego w zarządzaniu miastem

    Autor: Łukasz Kosobucki, strony: 38-43

    Świadczenie usług na obszarach zurbanizowanych jest składową systemu zarządzania miastem. Jedną z tych części jest zapewnienie publicznego transportu zbiorowego. Efektywny system transportowy pełni ważną rolę w rozwoju gospodarki, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym, a stanowi sferę usług świadczoną przez jednostki samorządowe. Kształt tych usług zależy od wielu czynników – zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Jednostki samorządowe zajmujące się organizowaniem tego rodzaju transportu posiadają narzędzia do kształtowania tych usług, opierając się na odpowiednich zasadach i determinantach.


  • Zakończenie eksploatacji środków transportu

    Autor: Piotr T. Nowakowski, strony: 44-48

    W ciągu ostatnich kilkunastu lat w Unii Europejskiej opracowano wiele aktów prawnych, mających na celu szerokie ujęcie problematyki ochrony środowiska. Z jednej strony, usystematyzowano podstawowe pojęcia związane z recyklingiem, odzyskiem i ponownym użyciem, a z drugiej – opracowano dyrektywy dotyczące różnych grup środków technicznych [3, 4]. W ten sposób powstały ramy systemu, który ma na celu usprawnienie gospodarowania odpadami i jednocześnie minimalizację negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne i zdrowie człowieka.


  • Możliwości wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych do zapewnienia bezpieczeństwa w transporcie

    Autor: Andrzej Fellner, strony: 49-56

    Poczucie bezpieczeństwa jest jedną z podstawowych potrzeb i wartości, jakich oczekuje człowiek. W ostatnim czasie nie tylko bardzo wiele mówi się o bezpieczeństwie, ale również rozwija się inżynierię bezpieczeństwa, wdrażając do praktyki zarządzania w transporcie takie jej osiągnięcia, jak analiza ryzyka (np. metodą FMEA) czy analiza czynnika ludzkiego. Najczęściej pasażer dostrzega tylko fragment zagrożeń, które związane są z jego bezpośrednim otoczeniem, jednak zapewnienie bezpieczeństwa wymaga znacznie szerszego podejścia, z uwzględnieniem grup zagrożeń społecznych, ekonomicznych, technicznych oraz czynnika ludzkiego, w tym terroryzmu. W dalszej części artykułu przedstawiono najnowsze tendencje i dobre praktyki związane z zarządzaniem bezpieczeństwem oraz przedstawiono przykład wykorzystania systemów bezzałogowych dla celów zapewnienia bezpieczeństwa w transporcie.


  • Pierwszy etap procesu „nowej” integracji publicznego transportu zbiorowego na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego

    Autor: Łukasz Kosobucki, strony: 57-59

    Integracja usług w publicznym transporcie zbiorowym stanowi istotny czynnik w uatrakcyjnianiu tego rodzaju transportu. Utworzona w 2017 roku na obszarze wybranych gmin województwa śląskiego Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jako jeden z pierwszych celów postawiła przed sobą integrację taryfową trzech organizatorów działających na terenie tych gmin, tj. Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego w Katowicach, Międzygminnego Związku Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach oraz Miejskiego Zarządu Komunikacji w Tychach. Wspólna taryfa zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2018 roku i objęła bilety papierowe jednorazowe, a od 1 kwietnia także bilety okresowe. W wyniku tych działań mieszkańcy kilkudziesięciu gmin województwa mogą poruszać się ponad czterystoma liniami publicznego transportu zbiorowego przy zastosowaniu jednolitej taryfy.


  • Autobus na lotnisko jak ostrzeżenie dla kolei?

    Autor: Michał Wroński, strony: 60

    No proszę, a jednak można – pomyślałem z przekąsem, gdy dowiedziałem się o przymiarkach do uruchomienia jeszcze w tym roku przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię regularnych połączeń autobusowych na trasie Gliwice/ Tychy – Katowice – Pyrzowice Airport. Będę trzymał kciuki za powodzenie tego przedsięwzięcia. Obecnie skomunikowanie transportem publicznym jest bowiem niestety najsłabszą stroną tutejszego lotniska, co nijak nie koresponduje z jego dynamicznym rozwojem.


  • Bariery rozwoju komunikacji publicznej w aglomeracji górnośląsko-zagłębiowskiej po 1945 roku

    Autor: Grzegorz Grzegorek, strony: 61-65

    W artykule przedstawiono zasady funkcjonowania komunikacji publicznej w Polsce po 1945 roku. Komunikacja autobusowa i tramwajowa znalazły się w jedynym w aglomeracji śląsko-dąbrowskiej przedsiębiorstwie powołanym do obsługi ruchu pasażerskiego w miastach. Jego prowadzenie odbywało się na bazie przyznanych limitów paliwa, subwencji na działalność operacyjną i szybko okazało się niewydolne. Powstały również alternatywne systemy komunikacji zbiorowej, dostępne głównie dla pracowników poszczególnych przedsiębiorstw, co jeszcze bardziej zaburzyło prawdziwy obraz potrzeb pasażerskich. Autor opisuje również całkowicie już dziś zapomniany projekt KRR.


  • Co wolno robić, a czego się nie powinno

    Autor: Krzysztof Łęcki, strony: 66

    Na co dzień spotykamy się z wieloma rodzajami kontroli społecznej. W zależności od sytuacji – jedne z nich skutkują lepiej, inne słabiej, niektóre – nie działają w ogóle. Jedne mają charakter formalny, jak strzeżone odpowiednimi paragrafami normy prawne, inne rodzaje kontroli społecznej sięgają po sankcje nieformalne, takie jak na przykład ostracyzm. Łamanie norm społecznych może mieć miejsce wszędzie – także w środkach komunikacji publicznej...


Ostatnie wydania

4/2017

4/2017

3/2017

3/2017

2/2017

2/2017

Ten serwis używa cookies. Jeśli nie wyrażasz zgody na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki zmień jej ustawienia.
Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza akceptację stosowania plików cookies.
Informacja o plikach cookies.

Akceptuję